Financieel

De JSF wordt de opvolger van de F-16. Het Ministerie van Defensie investeert al jaren op verschillende manieren in het JSF-programma. In dit deel van de site gaan we hier nader op in. Wat kost de aanschaf en het gebruik van de JSF? En wat levert deelname aan het JSF-programma op? De Algemene Rekenkamer buigt zich over de cijfers. Passen de kosten bijvoorbeeld in de defensiebegroting? Wat heeft de Staat inmiddels aan de JSF uitgegeven en wat kost het als we ermee stoppen?

Vast budget voor vervanging F-16

Op grond van de nota ‘In het belang van Nederland’ van het Ministerie van Defensie heeft het kabinet-Rutte-Asscher in 2013 besloten dat de vervanging van de F-16 moet passen binnen een investeringsbudget van € 4,5 miljard en een exploitatiebudget van € 270 miljoen per jaar. Deze bedragen worden jaarlijks geïndexeerd. Zowel in het investeringsbudget als in het exploitatiebudget moet 10% als risicoreservering vrij blijven. Volgens het kabinet past de aanschaf van 37 JSF-toestellen in deze budgetten.  De Algemene Rekenkamer heeft deze berekeningen gevalideerd

Risicoreserveringen Investeringsbudget en Exploitatiebudget

Het kabinet heeft besloten dat zowel in het investeringsbudget van € 4,5 miljard en het exploitatiebudget van € 270 miljoen per jaar een risicoreservering van 10% vrij moet blijven. Hiermee kunnen toekomstige financiële tegenvallers worden opgevangen.  Wij hebben verschillende opmerkingen bij deze risicoreserveringen geplaatst.

Kosten aanschaf en gebruik

Het Ministerie van Defensie berekent met een rekenmodel wat de kosten zijn van  aanschaf en gebruik van de JSF. De uitkomst hiervan noemen we een raming van de kosten. De jaarlijkse stand van de ramingen wordt door Defensie weergegeven in de voortgangsrapportages, sinds 2015 in de rapportage die in september verschijnt. Voor de stand van deze ramingen kunnen deze voortgangsrapportages worden geraadpleegd. Wij gaan in deze website in op de volgende vragen: Hoe maakt Defensie deze ramingen? Passen ze in de gestelde budgetten?

Er worden ramingen gemaakt voor twee soorten kosten voor de JSF:

  1. Raming investeringskosten 
    Deze kosten worden gemaakt voor de aanschaf van JSF en alles wat daarbij hoort.
  2. Raming exploitatiekosten 
    Deze kosten zijn nodig voor dertig jaar gebruik van de toestellen.  

Validering door Algemene Rekenkamer 

In 2013 valideerde de Algemene Rekenkamer op verzoek van de minister van Financiën de financiële onderbouwing van de nota ‘In het belang van Nederland’. In deze nota had de minister van Defensie haar plannen met de krijgsmacht voor de komende 15 jaar uitgewerkt en financieel onderbouwd. Op basis van deze nota besloot het kabinet in 2013 dat 37 JSF-toestellen de F-16 zouden vervangen. De Algemene Rekenkamer publiceerde op 19 september 2013 het rapport Validering nota In het belang van Nederland.

Stuksprijs JSF

De stuksprijs van de JSF is een van de lastigste onderwerpen van het JSF-programma. Er circuleren verschillende begrippen over de stuksprijs. Hoe zit dit precies? Welke stuksprijzen betreffen Nederland en welke niet? Zie Stuksprijs van de JSF.

MoU’s vormen basis voor de uitgaven aan de JSF

Sinds de jaren negentig doet Nederland uitgaven voor het ontwikkelen, testen en aanschaffen van de JSF. Deze uitgaven berusten op afspraken die gemaakt zijn tussen de landen die partner zijn in het JSF-programma. Zo’n afspraak heet een ‘Memorandum of Understanding' (MoU).

Uitstapkosten JSF

Besluit Nederland om uit het JSF-programma te stappen, dan zijn daarmee kosten gemoeid. Dit noemen we uitstapkosten. De minister van Defensie heeft de Algemene Rekenkamer gevraagd om onderzoek te doen naar de kosten van het deels of volledig uitstappen. Wij hebben dit onderzoek op 25 oktober 2012 gepubliceerd. Zie Uitstapkosten JSF.

Inkomsten JSF

De staat heeft ook inkomsten uit deelname aan het JSF-programma: zie Inkomsten JSF.

Deze inkomsten komen uit twee bronnen:

  1. Nederland neemt deel aan de ontwikkeling van de JSF en ontvangt daarom, als medefinancier, een bedrag per JSF-toestel dat wordt verkocht aan landen die niet deelnemen aan het internationale JSF-programma (royalty’s).
  2. De staat krijgt bijdragen van de Nederlandse industrie en heeft daarover afspraken gemaakt met een aantal bedrijven.