Afspraken Staat-industrie

Nederland heeft geld geïnvesteerd in de ontwikkeling van de JSF. Deze investering kost meer dan een bestaand toestel kopen, maar levert orders en werkgelegenheid op voor de Nederlandse luchtvaartindustrie. De industrie betaalt een deel van de meerkosten terug.

In 2002 is een businesscase opgesteld waarin werd berekend wat het verschil is in kosten voor Nederland tussen meedoen aan de ontwikkeling van de JSF en het toestel ‘van de plank’ kopen zodra het door andere landen ontwikkeld was. Uit de businesscase bleek dat meedoen aan de ontwikkeling voor de Staat duurder was. Omdat de industrie van de deelname aan de JSF-ontwikkelingsfase profiteert, vond het kabinet het redelijk dat de industrie dat verschil ook moest betalen.

Medefinancieringsovereenkomst

In 2002 hebben de Staat en een aantal bedrijven uit de luchtvaartindustrie afspraken gemaakt, die zijn vastgelegd in de Medefinancieringsovereenkomst (MFO). In deze overeenkomst staat dat de bedrijven ieder jaar, vanaf 2002 tot 2052, een bepaald percentage van hun omzet uit JSF-opdrachten afdragen aan de Staat.

Wie betaalt wat?

In 2008 heeft de Staat de JSF-businesscase volgens afspraak opnieuw berekend met de toenmalige gegevens. Dit was in 2002 zo door de partijen afgesproken. In januari 2010 is bepaald, na arbitrage en aanvullend overleg, dat de meerkosten voor de Staat 157 miljoen euro bedragen (netto contante waarde prijspeil 2001). De industrie betaalt daarvan – volgens afspraak – maximaal 105 miljoen euro aan de Staat.

Volgens afspraak betalen de Ministeries van Defensie en Economische Zaken ieder 26 miljoen euro van de meerkosten, dus samen € 52 miljoen. Het resterend bedrag van maximaal € 105 miljoen betaalt de industrie aan de Staat.

Deze bedragen zijn berekend in netto contante waarde prijspeil 2001. De ministeries en de industrie moeten de bedragen dus nog omrekenen naar huidige prijspeilen. Ter illustratie: 26 miljoen euro prijspeil 2001 is 41,4 miljoen euro volgens prijspeil 2010.

Afdrachten industrie

De bedrijven betalen de Staat jaarlijks een percentage van hun JSF-productie- en onderhoudsomzet. Opdrachten voor ontwikkelwerk gerelateerd aan de JSF zijn hiervan uitgezonderd. De beide partijen hebben bovendien afgesproken dat er opnieuw overleg volgt als de situatie dusdanig wijzigt dat het niet meer ‘redelijk en billijk’ is om de MFO en de afspraken over de maximaal 105 miljoen euro te laten voortbestaan.

Toelichting economische begrippen

Wat is netto contante waarde?

Ook als een geldbedrag niet ineens wordt uitgekeerd, maar jaarlijks in kleine beetjes, is uit te rekenen hoeveel dat nu waard is. Daarbij moet rekening gehouden worden met de rente (die je had kunnen krijgen als je het ineens had gehad) en het aantal jaren dat het duurt voordat alles is uitgekeerd. De netto contante waarde van een bedrag dat jaarlijks in kleine beetjes binnenkomt is hierdoor altijd minder dan als het bedrag ineens wordt betaald.

Waarom is vermelding prijspeil belangrijk?

Prijspeil jaar x wil zeggen dat prijzen uit een bepaald jaar (x) zijn gebruikt. Prijzen veranderen door de markt en door inflatie. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), en bijvoorbeeld ook het bureau voor de statistiek van de Europese Unie (Eurostat), houden de ontwikkeling van het prijspeil bij. Aan de hand van de door hen vastgestelde indexeringspercentages kunnen prijzen volgens prijspeil jaar x worden omgerekend (indexeren) naar het huidige prijspeil.