F16-exploitatie

De exploitatiekosten van de F-16 hebben door het kabinetsbesluit tot aanschaf van de JSF een bijzondere betekenis gekregen. Immers, het kabinet heeft afgesproken dat de exploitatiekosten van de 37 JSF-toestellen niet hoger mogen uitkomen dan de huidige exploitatiekosten voor de F-16.

Exploitatiekosten F-16 lang onbekend

Tot voor kort kon het Ministerie van Defensie niet vaststellen hoe veel de exploitatiekosten van de F-16 bedroegen. Dat kwam omdat de financiële administratie van het ministerie niet ingesteld was op het registreren van kosten per afzonderlijk wapensysteem.
Omdat in de nota ‘In het belang van Nederland’ het exploitatiebudget van de F-16 maatgevend werd voor het aantal JSF’s dat kon worden gekocht, zijn handmatig de exploitatiekosten van de F-16 uit de administratie ‘gereconstrueerd’. Ze bleken uitgaande van 2012 € 270 miljoen per jaar te bedragen. Dit bedrag is inclusief de kosten van de vliegbases (Volkel en Leeuwarden).
In de nota ‘In het belang van Nederland’ gaf de minister van Defensie aan dat stappen gezet zullen worden om in de toekomst meer inzicht te hebben in de exploitatiekosten per wapensysteem.

Stijging exploitatiekosten F-16

In ons onderzoek naar de Uitstapkosten JSF (2012) bleek dat de exploitatiekosten van de F-16 vanaf midden 2015 sterk zouden stijgen volgens het ministerie. Volgens het Ministerie van Defensie zouden de meerkosten vanaf 2015 ieder jaar steeds 2 miljoen euro per jaar toenemen, oplopend tot 10 miljoen euro meerkosten per jaar in 2019. In totaal zou dit 30 miljoen euro extra voor de exploitatie van de F-16 voor de periode 2015-2019 betekenen.
Dit komt doordat de toestellen meer onderhoud nodig hebben naarmate ze ouder worden, namelijk:

  • Er zijn meer inspecties nodig om te toestand van het toestel te controleren (bijvoorbeeld op scheurtjes in het metaal).
  • Het toestel zal vaker gerepareerd moeten worden.

Figuur F-16 investerings- en exploitatiekosten (raming minister van Defensie 2012) 

Maatregel tegen stijging exploitatiekosten F-16

Een maatregel tegen de stijging van de exploitatiekosten is volgens de nota ‘In het belang van Nederland’ de vermindering van het totaal aantal vlieguren voor de F-16’s (het ‘vliegurenbudget’) . Het vliegurenbudget is normaal gesproken gebaseerd op het aantal beschikbare toestellen en het aantal uren dat per toestel per jaar gevlogen kan worden. De minister stemt het vliegurenbudget in de nota niet meer af op 68 toestellen, maar op 61. Er blijven wel 68 toestellen beschikbaar om deze uren te produceren. Hierdoor hoeft per toestel een lager aantal uren geproduceerd te worden. Het idee is dat de toestellen hierdoor minder onderhoud nodig zullen hebben.

Stijging stopt vanaf 2019

Vanaf 2019 verwachtte het ministerie dat de stijging van exploitatiekosten op dat niveau stopt: er vloeien dan immers, tot 2023, steeds F-16’s af.