F-16 investeringen

Het  kabinet gaat er vanuit dat de levering van de JSF productietoestellen zal starten in 2019. Defensie ging er tot 2011 van uit dat de levering van de JSF eerder zou starten, namelijk in 2016. In dat jaar zouden dan ook de eerste F-16’s uitstromen. De F-16’s moeten dus langer dan verwacht doorvliegen.

Defensie heeft sinds 2012 drie projecten lopen om de F-16 langer voor zijn taken geschikt te houden:

  • Het project Instandhouding moet ervoor zorgen dat de F-16 technisch in orde blijft. Daarvoor moet bijvoorbeeld groot onderhoud plaatsvinden aan de motoren en moeten een aantal onderdelen worden vervangen.
  • Het project Operationele zelfbescherming moet ervoor zorgen dat de F-16 inzetbaar blijft, door de zelfverdediging tegen moderne wapens te verbeteren.
  • In het project Vliegveiligheid en luchtwaardigheid krijgt de F-16 nieuwe software en computers, zodat het toestel volgens de (verplichte) moderne standaarden kan communiceren.

In de nota ‘In het belang van Nederland’ zijn de kosten voor het langer doorvliegen met de F-16 op € 177 miljoen gesteld.

Onderzoek Algemene Rekenkamer naar kosten langer doorvliegen F-16

In 2012 ging de minister er nog vanuit dat de drie projecten voor het langer doorvliegen met de F-16 een bedrag van € 304 miljoen zouden vergen. De Algemene Rekenkamer onderzocht de kosten van langer doorvliegen met de F16. Wij verwachtten dat de werkelijke kosten daarvoor hoger zouden zijn dan de raming van het Ministerie van Defensie. Onze bevindingen:

  • De minister had geen rekening gehouden met uitval van F-16’s: de overgebleven toestellen zouden daardoor meer moeten vliegen en meer onderhoud nodig hebben.
  • Het benodigd budget van € 304,0 miljoen dat voor de deelprojecten was berekend, was aanvankelijk gebaseerd op 64 toestellen. De minister van Defensie had gaandeweg besloten om in plaats van 64 toestellen, 68 toestellen aan te houden. Dit leidde echter niet tot een evenredige bijstelling van het berekend benodigd budget voor de deelprojecten: dit bleef op € 304,0 miljoen. [<<einde opsomming]

De Algemene Rekenkamer waarschuwde ook dat als in de toekomst vertraging zou optreden in de instroom van de JSF en Nederland langer moet doorvliegen met de F-16, dat de investeringskosten voor deze projecten dan kunnen stijgen. Dit bleek uit ons onderzoek naar de JSF-uitstapkosten.  

Figuur F-16 investeren en exploiteren: raming minister van Defensie 2012

Oorzaak lagere raming in Nota ‘In het belang van Nederland’

Dat de kosten van het langer doorvliegen met de F-16 volgens de nota In het belang van Nederland lager geraamd kunnen worden, komt volgens de minister doordat de vervanging van de F-16 sneller voltooid zal zijn, omdat er geen 85 maar 37 JSF-toestellen instromen. Tot dan toe ging Defensie er vanuit dat de vervanging tussen 2019 en 2027 zou plaatsvinden. Met 37 JSF-toestellen zal de vervanging al in 2023 afgerond zijn. De F-16 hoeft dus 4 jaar minder lang door te vliegen. Volgens de minister kon de raming voor het langer doorvliegen met de F-16 tot € 177 miljoen worden teruggebracht.